300 كارگر در استخدام داشت « 1 » . خانواده جورابچى همچنين يك كارخانه نخ‌ريسى در تهران داشتند كه در سال 1315 ش ( 1936 م ) راه‌اندازى شده بود « 2 » . جامعه اگرچه خاطرات حاج محمد تقى جورابچى بر خانواده و تجارت متمركز است اما در برخى جاها در مورد جامعه هم حاوى اطلاعاتى است . او در خاطرات معمولا كوشيده است كه از زندگى مردم مشاهدات منصفانه‌اى به دست دهد و جايى هم براى پذيرش تفاوت‌ها باقى گذارد . در ملاحظه اوضاع بيشتر گزارش‌هاى اجتماعى نويسنده خاطرات دربارهء آشوب‌ها و تاثير آنها بر اجتماع است . تبريز چه به لحاظ محلات مختلفش و چه به سبب پيوندهايش با شهرها و ولايات اطراف ، سهم عمده‌اى به خود اختصاص داده است . حاج محمد تقى در بارهء محلات تبريز نوشته است ، دربارهء درگيرىهاى گاه‌وبىگاه اردوهاى متخاصم مشروطه‌خواه و استبداد ، و دربارهء شبكهء حمايتى مردم كه در مقابل فشارهاى دولت استبداد يا قواى اشغالگر روس بر آن‌ها تشكيل شده است . همچنين بخش قابل توجهى از مشاهدات حاج محمد تقى به سفرهاى زيارتى مربوط مىشود . هربار كه به زيارت مىرود حال خوشى دارد . حال مىخواهد كه زيارت مشهد باشد ، يا عتبات ، يا سفر مكه « 3 » . او نيز مانند بسيارى ديگر از زائران او اگر امكان مىيافت دوست مىداشت سفر زيارتىاش را طول

--> ( 1 ) . ن . ك : Floor , Industialization in Iran , P . 53 ) source : A . Mahrad , Iran am Vorabend des II . Weltkrieges , Ein MateriaIsammburg deutscher , britischer und sowjetischer Geheimberichte , Osnabruck , 1978 , 528 ( . ( 2 ) . ن . ك : Floor , Industrializatio n in Iran , p . 62 ) source : Salnameh - ye pars , Tehran , 1315 [ 1936 ] , p . 214 ( . ( 3 ) . براى روايتى از زيارت مكه در اواخر قرن نوزدهم ، ن . ك : Mirza Mohammad Hosayn Farahani , A Shiite Pilgrimage to Mecca , ( 1885 - 1886 ) : the Safarnameh of Mirza Mohammad Hosayan Farahani , edited , translated , and annotated by Hafez Farmayan and Elton L . Daniel , Austin , TX : University of Texas Press , 1990 .